Anasayfa Hakkımda Göz Sağlığı İletişim
 
Göz tembelliği erken çocukluk çağında ortaya çıkan ve bir gözün sağlıklı görünmesine rağmen görme yeteneğinin normalden daha az olması şeklinde tanımlanabilecek bir durumdur. Göz tembelliğine her 100 kişiden 3’ünde rastlanmaktadır. Göz tembelliği tedavisi ancak küçük yaşlarda teşhis edilebilirse tedavi edilebilir. Teşhiste gecikme özellikle 9 yaştan sonra tedavi olasılığının çok azalmasına neden olur. Bu nedenle ebeveynlerin bu konuda son derece hassasiyet göstererek erken yaşlarda çocuklarının göz muayenesi olmalarını sağlamaları gerekmektedir.
 
Bebekler doğduklarında görme gelişimi henüz tamamlanmamıştır. İlk yıllar görme kapasitesinin gelişiminde en önemli rolü oynamaktadır. Bebekler gözlerini kullandıkça görme potansiyelleri artmaktadır. İlk 6 yaş içinde görme sistemi tam olarak gelişmekte ve daha sonra belirgin bir değişiklik olmamaktadır. Göz tembelliği bu yıllar içinde oluşur ve tedavi edilmediği takdirde kalıcı olacaktır.

Eğer bir göz tüm düzeltmelere rağmen tam kapasiteli göremiyorsa bu durum kişinin hayatında olumsuz etkilere yol açar. Örneğin bazı mesleklerde (askerlik, polislik, pilotluk gibi) göz tembelliği olanlar yer alamazlar.
Tüm çocukların ilk 1 yaşta ve 4 yaşına gelmeden önce herhangi bir sorun olmasa da mutlaka bir göz doktoru tarafından muayene edilmiş olması gerekmektedir. Bu arada doğumdan itibaren hem ailenin hem de çocuk doktorlarının bazı tespitleri ile gerekli hallerde çok erken dönemlerde de göz muayenesi yapılabilmektedir.
Göz Tembelliği gözlerin normal olarak kullanılmasını engelleyen her türlü durumda ortaya çıkabilmektedir. Bir kaza nedeniyle uzun süre tedavi amacı ile kapatılan gözde tembellik oluşabilir. Çeşitli tip göz bozuklukları özellikle göz bozukluğu bir gözde fazla ise yine o gözde tembellik oluşabilir. Pek çok olguda göz tembelliğine yol açan durumlar kalıtsal özellik taşır. Ailesinde göz tembelliği öyküsü olan çocuklar göz doktoru tarafından mutlaka muayene edilmelidir.

Göz tembelliğinin 3 temel sebebi bulunmaktadır.

1. Şaşılık : Kayan gözde tembellik oluşabilmektedir.

2. Kırma Kusurları : Mevcut olan yüksek kırma kusuru nedeni ile bir göz diğerinden çok bulanık görmekte ise bu göz görsel gelişimini tamamlayarak tembel hale gelmektedir. Görünüşte gözlerde herhangi bir problem olmadığı için tespit edilmesi en zor olan göz tembelliği tipi budur.

Aileler çocuklarının gözünde bir kayma tespit ettiklerinde hemen muayenesini sağlamakta ancak diğer durumlarda genellikle göz muayenesi okul dönemine kadar gecikmekte ve bu durumda da çoğu kez geç kalınmış olmaktadır.
Bu nedenle ilk 1 yaşta ve 4 yaş öncesinde tüm çocukların şikayet olmaksızın, göz muayenesi olmaları gerekmektedir.

3. Saydam olması gerekli göz dokularında bulanıklık : Bu durumun başında katarakt gelmektedir. Bu tip göz tembelliği en erken gelişen göz tembelliğidir. Dolayısı ile her yeni doğanın mutlak bir çocuk doktoru tarafından son derece kolay bir test olan kırmızı yansıma testine tabi tutulması ve bir anormallik halinde acilen göz doktoruna muayenesi gerekmektedir. Çünkü bu tip göz tembelliği çok erken ve çok derin olarak gelişmektedir. Doğumsal katarakt mümkün olan en kısa zamanda cerrahi olarak tedavi edilmelidir.

Bu çoğu kez oldukça zor bir durumdur. Çünkü çocukların göme muayeneleri 3,5-4 yal öncesinde oldukça güçtür. Daha küçük çocuklarda ve bebeklerde sağlam gözün doktor tarafından elle kapatılması halinde tepkiyi değerlendirmek gibi bir takım yöntemlerle göz tembelliği olan göz tespit edilmeye çalışılmaktadır. Göz doktoru İlk 1 yaş ve 4 yaş öncesi muayenede bazı temel kontrolleri yapar. Gözlerde herhangi bir kayma olup olmadığını muayene eder. Daha sonra saydam ortamlarda herhangi bir bulanıklık olup olmadığına bakar, göz bebeği damla ile genişletilerek, her iki gözün refraksiyon (kırma) değerleri ölçülür. Burada önemli olan nokta özellikle bir gözde, diğerinin çok üzerinde bir kırma kusuru olup olmadığıdır. Bunun dışında her iki gözdeki yüksek kırma kusurları da dikkate alınır. Kırma kusuru muayenesi dışında retina (ağtabaka) ve optik sinir (görme siniri) muayenesi de yapılarak muayene tamamlanır.
Göz tembelliğinde tedavinin temeli zayıf gözün kullandırılmasına dayanır. Önce gerekli olan gözlük reçetesi verilir. Çocuk bunu kullanmaya başlar ve sağlam göz özel bir bandajla haftalar bazen aylar boyunca belirli miktarlarda kapatılmaya başlanır. Şaşılıkta eğer bir cerrahi müdahale yapılacaksa genellikle önce göz tembelliği giderilmeye çalışılmalıdır. Ameliyat öncesi belli bir dönem kapsama tedavisi yapılır, ameliyat uygulanır, daha sonra bir müddet daha sağlam göz kapatılabilir. Bundan sonrası ise tamamen sizin sabrınıza kalmıştır. Çocuklar kapatılmasından hiç hoşlanmazlar. Ve bunu reddederler. Ancak ebeveyn olarak bu dönem, sizin ilgili ve sabrınızla, başarılı bir şekilde yaşanabilir. Yaşamları boyunca göz tembelliklerinin mevcudiyeti nedeniyle yaşayacakları sıkıntıları düşünerek sabırla yaklaşmalısınız.
Başarıda en önemli nokta göz tembelliğinin teşhis zamanıdır. Eğer erken teşhis ve düzenli tedavi yapılırsa çoğu kez normal görmeye ulaşabilmektedir. Erken tanı konmuş çocuklarda tedavi daha kolay olmaktadır çünkü bebekler daha çabuk iyileşmekle kalmayıp kapamaya da büyük çocuklardan daha az itiraz etmektedirler. Altı yaş sonrasında yapılacak kapamanın faydası gittikçe azalmaktadır. Katarakt gibi sebeplerle ortaya çıkan göz tembelliklerinde çok hızlı davranmak gerekmektedir. Erken bebeklik döneminde cerrahi ve kapama tedavileri ile müdahale yapılmalıdır. Tekrar hatırlatalım ki ilk 1 yaş ve 4 yaş öncesinde tüm çocukların şikayet olsun olmasın, mutlak surette göz muayenesi olmaları gerekmektedir.